Ubuntu@work
Op zoek naar gezamenlijke wijsheid
Ubuntu@work
Op zoek naar gezamenlijke wijsheid

We werken, noch leven alleen. Om iets voor elkaar te krijgen werken we het liefst in of met groepen. Als we in staat zijn energie, kwaliteiten en krachten te bundelen, krijgen we meestal meer voor elkaar. En, als het gaat stromen, ook nog beter en sneller.
 

We werken, noch leven alleen. Om iets voor elkaar te krijgen werken we het liefst in of met groepen. Als we in staat zijn energie, kwaliteiten en krachten te bundelen, krijgen we meestal meer voor elkaar. En, als het gaat stromen: ook nog beter en sneller.

Ubuntu-training

Teamontwikkeling: de kracht van diversiteit

In organisaties is het voor de productiviteit van belang dat groepen zich ontwikkelen tot stromende teams. De diversiteit van verschillende mensen in een team is een kracht, maar ook een struikelblok. Mensen nemen een natuurlijk rolgedrag aan en leveren een bijdrage op hun eigen manier. Om tot een efficiëntere samenwerking te komen, moeten we ons hiervan bewust zijn, rekening houden met de ander en elkaar aanvullen. 

Daarnaast moeten we ons afvragen of het niet ook helpt als we de ander gewoon mens laten zijn met al z’n eigenaardigheden. We kunnen ons dan in de eerste plaats richten op de klus die we samen moeten klaren. Juist de erkenning van andermans eigenaardigheden kan van cruciaal belang zijn voor het succes van de organisatie.

Het ubuntu-gesprek

Deze eenvoudige en verrassend effectieve werkvorm hebben we al werkend als intervisiegroep met elkaar ontwikkeld. In 2010 is hij gepubliceerd op internet en in 2011 in het Tijdschrift voor Ontwikkeling in Organisates (TvOO). Sindsdien is de werkvorm vrij verkrijgbaar en geven we regelmatig introductieworkshops.

Het ubuntu-gesprek is een doelgerichte dialoogvorm. Het duurt circa 2 uur met een groep van ongeveer 8 mensen en is niet open ended, maar themagericht. Het doel is om de wijsheid die in de groep ligt te ontsluiten en deze te beleven als een gezamenlijke wijsheid. Door het gesprek en de deelnemers, die onderdeel zijn van het ontstaan van deze gezamenlijke wijsheid, ontstaat een krachtige verbondenheid van waaruit men als team verder aan de slag kan.

Het ubuntu-gesprek voor in-companyfacilitators

Het ubuntu-gesprek is ook effectief voor mensen in de organisatie die ondersteunende kwaliteiten hebben. De organisatie kan een gesprek makkelijk inzetten om nieuwe, creatieve oplossingen te vinden bij lastige vraagstukken. Als deze werkvorm aanslaat, verzorgt Ubuntu@work op verzoek ook een train-de-trainer-programma.

Community-training: basis voor Corporate Tribe based-groepscultuur

Deze training is bestemd voor teams die hun functioneren structureel willen verbeteren of waarborgen. Dat begint bij samen delen en werken volgens de ubuntu-kernwaarden. Bij het besef dat u door de ander bestaat (ook op uw werk), bij menswaardigheid in plaats van louter collegialiteit, bij dialoog in plaats van argumenten, en bij het belang van de gemeenschap in plaats van de eigen positie.

Het uitgangspunt is het werk dat gedaan moet worden. Een community-groepscultuur bestaat uit aandacht en erkenning. Aandacht voor hoe we met elkaar omgaan en samen de klus klaren, en erkenning van ieders kwaliteiten binnen de gezamenlijke wijsheid.

Community bij conflictsituaties
Als een team goed stroomt, dan willen we dat graag zo houden. Toch zijn er omstandigheden waardoor de klad erin komt. Bij een conflict kan men de community-groepscultuur inzetten, waarop teamleden altijd kunnen terugvallen. Hoe lastig een situatie ook is, werken vanuit de kernwaarden biedt een uitweg en verzoening is ook een vorm van medemenselijkheid.

Community-training: productieve balans tussen ‘ik’ & ‘wij’: én-én

In de Afrikaanse ubuntu-filosofie kan een individu alleen als mens in de gemeenschap worden gezien. En zo beschouwt hij zichzelf ook. In de westerse cultuur is het individu een volstrekt autonoom wezen, los van welke gemeenschap dan ook. En zo handelt hij veelal ook op zijn werk. 

De werking van in- en uitsluiting en groepsdynamische processen, waarvan een matige samenwerking het gevolg is, kent iedereen. De kunst is om deze processen om te vormen tot een nieuw patroon waarin open, menswaardig en in vertrouwen met elkaar samengewerkt wordt.

De balans tussen ‘ik’ en ‘wij’
In de afgelopen jaren hebben de coaches van Ubuntu@work ervaren dat een productieve balans tussen ‘ik’ en ‘wij’ heel goed mogelijk is. Het ‘ik’ dat zijn volle potentieel wil ontwikkelen en een gedeeld ‘wij’ dat juist de context en kaders biedt voor het ‘ik’ om te schitteren.

 

Dat vereist:

  • de gezamenlijke wil om de community-kernwaarden te hanteren
    • Focus op het belang van het ‘wij’, de gemeenschap, het collectief
    • Mensgerichtheid en menswaardigheid
    • Dialoog vanuit gelijkwaardigheid en respect voor het verhaal van de ander
    • Het besef dat u door de ander bestaat
  • een helder sturingskader vanuit het geheel
  • een duidelijke taakverdeling en bijdrageverwachting van individuen
  • een duidelijk rollenpatroon en een heldere communicatiecode in het dagelijks functioneren van het team
  • een blijvende nieuwsgierigheid naar afwijkende meningen die de dominante visies in het team uitdagen
  • een open besluitvormingswijze die door het team wordt gedragen

In de specifieke community-besluitvormingswijze, waarbij het vinden van de gezamenlijke wijsheid centraal staat, is goed te zien wat een werkverband betekent: een verband tussen alle aanwezige individuele ‘ikken’ en het gezamenlijke ‘wij’.

De teamdynamiek als community-model in beeld

Ubuntu-consultancy

Naast het ‘ik’ en het ‘wij’ speelt natuurlijk ook de ‘ander’ (uw collega) een wezenlijke rol in de teamdynamiek. Door de interactie en de dynamiek tussen deze drie 'actoren' ontwikkelt zich een samenwerking die leidt tot productie. Bovendien voedt het samenspel de collectieve wijsheid, die goed is voor de teamontwikkeling.

Dit ubuntu-community-model weerspiegelt de dynamiek die zich binnen organisaties afspeelt. Juist voor organisaties kan het bewust leren omgaan met deze dynamiek en interacties een perspectief bieden op (sociale) innovatie, versnelling, en vergroting van de ontwikkelkracht.

Bron: artikel Het ubuntugesprek, Dhian Sioe Lie, Mijnie Oosterom en René Waltenberg Donkel; TvOO jrg.1 nr.2 juni 2011